Tòa Trọng tài Thường trực tuyên bố Trung Quốc không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử với các nguồn tài nguyên bên trong “đường lưỡi bò”.

Những điểm chính trong phán quyết từ tòa trọng tài:

– Trung Quốc không có “quyền lịch sử” đối với Biển Đông
– “Đường lưỡi bò” do Trung Quốc tự vẽ ra không phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển
– Không có thực thể nào ở quần đảo Trường Sa có thể mang lại vùng đặc quyền kinh tế cho Trung Quốc
– Trung Quốc can thiệp vào quyền đánh bắt cá của ngư dân Philippines, đặc biệt là ở bãi cạn Scarborough
– Trung Quốc gây thiệt hại đến hệ sinh thái quần đảo Trường Sa bằng các hoạt động như khai thác quá mức, xây đảo nhân tạo
– Các hành động của Trung Quôc làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột với Philippines

ASEAN cam kết tôn trọng những nguyên tắc phổ quát được công nhận trong luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS, Straits Times đưa tin.

Mỹ kêu gọi các bên tôn trọng phán quyết về ‘đường lưỡi bò’

“Quyết định do tòa trọng tài đưa ra hôm nay đối với vụ kiện Philippines – Trung Quốc là một sự đóng góp quan trọng cho mục tiêu chung tìm cách giải quyết các tranh chấp” ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình, Reuters dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby cho biết trong một thông báo.

Ông kêu các nước tham gia UNCLOS chấp nhận quá trình giải quyết và phán quyết từ tòa là cuối cùng, có tính ràng buộc pháp lý với cả Philippines và Trung Quốc. Mỹ vẫn đang nghiên cứu phán quyết về Biển Đông và không bình luận về giá trị vụ kiện.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Reuters.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói Trung Quốc “cống hiến cho duy trì hòa bình và ổn định” ở Biển Đông nhưng sẽ “không chấp nhận những quan điểm hoặc hành động dựa trên phán quyết từ tòa án liên quan đến tranh chấp”.

Thái Lan tuyên bố ủng hộ hòa bình, ổn định ở Biển Đông

Bộ Ngoại giao Thái Lan hôm nay ra thông cáo kêu gọi giải quyết vấn đề Biển Đông bằng những nỗ lực và biện pháp vững chắc, dựa trên cơ sở tin tưởng lẫn nhau, lợi ích bình đẳng, phản ánh bản chất của mối quan hệ ASEAN – Trung Quốc.

Việc thực thi đầy đủ và có hiệu quả Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cần được nhấn mạnh bằng nhiều cách. Các bên liên quan cần đẩy mạnh làm việc để sớm đạt được Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC).

Để đạt được điều này, trong khi vẫn tái khẳng định sự ủng hộ đối với những thông cáo trước đó của ASEAN liên quan đến Biển Đông, Thái Lan tin rằng đích đến cuối cùng của tất cả, mang lại lợi ích cho người dân, nên là đưa Biển Đông thành một vùng biển của hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Việt Nam hoan nghênh phán quyết từ tòa trọng tài về ‘đường lưỡi bò’

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình trong một cuộc họp báo thường kỳ của Bộ. Ảnh: Quý Đoàn.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lê Hải Bình trong một cuộc họp báo thường kỳ của Bộ.

“Việt Nam hoan nghênh việc Tòa trọng tài đã đưa ra phán quyết cuối cùng ngày 12/7. Việt Nam sẽ có tuyên bố về nội dung phán quyết”, ông Lê Hải Bình, người phát ngôn Bộ Ngoại giao, hôm nay cho biết.

Ông Lê Hải Bình cho biết Việt Nam tiếp tục khẳng định chủ quyền của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, chủ quyền đối với nội thủy và lãnh hải, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam được xác định phù hợp với UNCLOS cũng như tất cả các quyền và lợi ích pháp lý của Việt Nam liên quan đến các cấu trúc địa lý thuộc hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Cảm xúc của người Philippines sau phán quyết

Các nhà hoạt động từng đến bãi cạn tranh chấp Scarborough và bị tuần duyên Trung Quốc chặn đường vài tháng trước, vui mừng trước phán quyết của tòa trọng tài tại một nhà hàng ở Manila. Ảnh: Reuters
Các nhà hoạt động từng đến bãi cạn tranh chấp Scarborough và bị tuần duyên Trung Quốc chặn đường vài tháng trước, vui mừng trước phán quyết của tòa trọng tài tại một nhà hàng ở Manila. Ảnh: Reuters
Luật sư Joy Ban-eg từng đến Scarborough giơ tay sau phán quyết. Ảnh: Reuters
Luật sư Joy Ban-eg từng đến Scarborough giơ tay sau phán quyết. Ảnh: Reuters
Lực lượng an ninh bảo vệ khu vực gần đại sứ quán Philippines ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Lực lượng an ninh bảo vệ khu vực gần đại sứ quán Philippines ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Người Philippines reo hò tại Manila

Đài Loan tuyên bố “không chấp nhận” phán quyết từ PCA

Reuters đưa tin Đài Loan thông báo không chấp nhận phán quyết từ PCA.

Apple Daily dẫn lời người phát ngôn chính quyền Đài Loan Hoàng Trọng Ngạn cho biết bà Thái Anh Văn và các quan chức đang phân tích kỹ lưỡng phán quyết “đường lưỡi bò”. Mục tiêu của Đài Loan là tiếp tục bảo vệ “chủ quyền và lợi ích” tại Trường Sa, “bảo vệ đảo Thái Bình” (đảo Ba Bình của Việt Nam). Đài Loan tuyên bố sẽ nâng cao năng lực quân sự để tuần tra trên biển.

Ngoại trưởng Philippines hoan nghênh phán quyết

7
Các nhà hoạt động, từng đến bãi cạn tranh chấp Scarborough và bị tuần duyên Trung Quốc chặn đường vài tháng trước, vui mừng trước phán quyết của tòa trọng tài tại một nhà hàng ở Manila. Ảnh: Reuters.

Nhật Bản: Các bên cần tuân thủ phán quyết của tòa trọng tài

8
Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida. Ảnh: AP.

Trong một thông cáo, Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida khẳng định phán quyết về Biển Đông của tòa án trọng tài The Hague là cuối cùng và mang tính ràng buộc về mặt pháp lý, các bên trong vụ kiện cần phải tuân thủ.

Ông cũng khẳng định Nhật Bản luôn coi trọng luật pháp, phản đối việc sử dụng vũ lực hoặc cưỡng chế trong việc giải quyết các tranh chấp trên biển.

Thái Lan và Indonesia, trước khi tòa công bố phán quyết, hôm nay đều ra tuyên bố kêu gọi các bên liên quan duy trì hòa bình, ổn định và phát triển ở Biển Đông, giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Jakarta đề nghị các bên kiềm chế và không có hành động gây căng thẳng gia tăng ở Biển Đông, theo Straits Times. 

Trung Quốc tiếp tục tuyên bố “không chấp nhận” phán quyết của Tòa

Bộ Ngoại giao Trung Quốc phát thông cáo ngang nhiên cho rằng Trung Quốc “có chủ quyền đối với các đảo” ở Biển Đông, bao gồm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Cơ quan này bao biện rằng lập trường của Bắc Kinh là “phù hợp với luật pháp quốc tế” và các đảo “có vùng đặc quyền kinh tế, nơi người dân Trung Quốc hoạt động tại đây từ hơn 2,000 năm trước”, theo Reuters.

Hãng thông tấn Trung Quốc Xinhua hôm nay cho biết Trung Quốc “không chấp nhận và không công nhận” phán quyết từ Tòa Trọng tài Thường trực (PCA), The Hague, Hà Lan, về “đường lưỡi bò”.

Hãng này mô tả tòa án đã ra “phán quyết yếu kém” về Biển Đông.

Philippines kêu gọi kiềm chế

Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay. Ảnh: Reuters.
Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay. Ảnh: Reuters.

Ngoại trưởng Perfecto Yasay cho biết Philippines “hoan nghênh thông báo về phán quyết” của Tòa Trọng tài.

“Các chuyên gia của chúng tôi đang nghiên cứu phán quyết một cách cẩn trọng và kỹ lưỡng, điều mà kết quả quan trọng này xứng đáng nhận được”, ông nói. “Đồng thời, chúng tôi kêu gọi những bên liên quan kiềm chế và điềm tĩnh”.

Tổng thống Philippines ra lệnh triệu tập họp chính phủ bất thường sau khi Tòa ra phán quyết. Cuộc họp diễn ra lúc 6h chiều nay. Nhà lãnh đạo khẳng định chính phủ Philippines sẽ nghiên cứu kỹ phán quyết của tòa trước khi đưa ra bất kỳ tuyên bố nào.

Hội đồng trọng tài của PCA. Ảnh: PCA.
Hội đồng trọng tài của PCA. Ảnh: PCA.

Trung Quốc không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử với các nguồn tài nguyên bên trong “đường lưỡi bò”, Reuters dẫn thông báo từ Tòa Trọng tài Thường trực (PCA) ở The Hague, Hà Lan, cho biết. Tuyên bố đòi quyền lịch sử dựa trên “đường lưỡi bò” của Trung Quốc đi ngược lại với Công ước của Liên Hợp Quốc.

Trong bản phán quyết dài 497 trang, Tòa Trọng tài thuộc PCA cũng kết luận không có thực thể nào ở quần đảo Trường Sa có thể mang lại vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) cho Trung Quốc.

Đảo Ba Bình, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam, đang bị Đài Loan kiểm soát, cũng không thể tạo ra EEZ, tòa cho biết.

Theo Tòa Trọng tài, Trung Quốc đã gây ra những thiệt hại không thể khắc phục đối với hệ san hô ở quần đảo Trường Sa. Tòa khẳng định các tàu hành pháp Trung Quốc tạo ra nguy cơ xảy ra va chạm cao khi tiếp cận tàu Philippines.

Phán quyết cho rằng Trung Quốc đã cản trở các quyền của ngư dân Philippines tại bãi cạn Scarborough bằng cách ngăn họ tiếp cận khu vực này. Ngoài ra, việc Trung Quốc cải tạo đất, xây dựng các đảo nhân tạo là không phù hợp với nghĩa vụ của một quốc gia trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Diễn tiến vụ kiện Biển Đông. Click để xem bản đầy đủ. Đồ họa: Tiến Thành.
Diễn tiến vụ kiện Biển Đông. Click để xem bản đầy đủ.

Trung Quốc ngang nhiên vạch ra “đường lưỡi bò” hay còn gọi là “đường 9 đoạn”, đòi chủ quyền với gần như toàn bộ diện tích Biển Đông, bất chấp sự phản đối từ cộng đồng quốc tế. Đây là một điều mơ hồ được Trung Quốc thời Quốc dân đảng đưa ra từ thập niên 1940, không có cơ sở pháp lý nào rõ ràng. Năm 2009, lần đầu tiên Trung Quốc trình lên Liên hợp quốc “đường lưỡi bò” và đòi các quyền đối với vùng nước trong phạm vi đường này.

Các nước Việt Nam, Malaysia, Philippines khi đó đã bác bỏ yêu sách 9 đoạn của Trung Quốc.

Năm 2013, Philippines khởi kiện “đường lưỡi bò”, cho rằng nó không phù hợp với Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và cần được tuyên bố là vô căn cứ. Philippines khẳng định rằng một số rạn san hô và bãi cát ngầm bị Trung Quốc chiếm đóng không được hưởng lãnh hải hoặc làm cơ sở để tuyên bố có lãnh hải. Tháng 10/2015, PCA tuyên bố có thẩm quyền xử vụ kiện.

Trung Quốc nhiều năm nay giữ quan điểm rằng tranh chấp với các nước có tuyên bố chủ quyền chồng lấn ở Biển Đông cần được giải quyết song phương và kiên quyết không tham gia vụ kiện, cảnh báo sẽ phớt lờ phán quyết từ PCA.

Tổng hợp